مقدمه :

از روزی كه بشر خود را شناخت روز به روز بر اهمیت و نقش سرمایه در امر تولید افزوده شده است. اگر بشر اولیه فاقد اولین سرمایه و‌آلات و ادوات بود حتی نمی توانست ارتزاق كند یا در مقابل حیوانات وحشی از خود دفاع كند. لذا نسلهای بعد ناگزیر شدند كه نه تنها به تعداد وسایل تولیدی و ابزار كار افزوده، بلكه به اصلاح و تكمیل آنها نیز بپردازند، بطوریكه همان تیر سنگی عصر حجر، تدریجاً به كارخانجات بزرگ ذوب آهن و كارگاههای سازنده كشتی و سایر كارخانجات عظیم امروزی تبدیل شده است.

بنابراین سرمایه مهمترین عامل تولید، رشد اقتصادی و توسعه است و لذا همه كشورها، در فكر فراهم آوردن سرمایه داخلی هستند و چون اغلب كشورهای در حال توسعه فاقد سرمایه كافی هستند باید این عامل را از خارج جذب كنند، به عبارت دیگر باید سرمایه گذاری خارجی در كشورشان صورت پذیرد.

بنابراین جهت آشنایی بیشتر با حركت سرمایه و روند سرمایه گذاری خارجی، در این فصل ابتدا مطالبی در رابطه با حركت سرمایه و چگونگی پیدایش شركتهای چند ملیتی ارائه می شود و سپس به تاریخچه سرمایه گذاری خارجی در جهان و ایران اشاره می شود.

2-1- حرکت سرمایه

اقتصاد بین الملل عبور سرمایه از مرزهای بین المللی و سرمایه گذاری در کشوره ای دیگر را به عنوان بخشی از روابط اقتصادی ملل و متمایز از بازرگانی در سطح جهان می شناسند . بدین ترتیب محققان این رشته در جهت بهره گیری از فرضیات و تعاریف خاص خود ، روند حرکت سرمایه بین کشور ها را توسط تئوری حرکت سرمایه بررسی و ارزشیابی کرده اند . البته تئوری حرکت سرمایه تنها موضوع انتقال آن را مطرح نمی کند . بلکه جریان حرکت سرمایه ، انگیزه ها ، دلایل و بالاخره اثرات محدودیتها و آزادی های سیاسی در این خصوص را نیز مد نظر قرار می دهد .